Elisabeth
Met dank aan mijn lieve 2e moeder Elly.
Afgelopen kerst 2002 ging ik met mijn lieve nieuwe moeder naar een concert van o.a Ralph van Manen. Ralph van Manen zong toen een lied dat me diep van binnen trof. Direct toen ik de eerste regel van het lied hoorde herkende ik dat het over zelfdoding ging. En ik begon vreselijk hard te huilen. Gelukkig was mijn lieve moeder direct in de buurt om me te troosten. En niemand kan mij zo troosten, zoals zij dat kan!! Ik voel me dan ook zeer gelukkig haar in mijn leven te hebben mogen leren kennen. De bijzondere plaats die zij als mens in mijn leven inneemt is onvervangbaar. Ik hou heel veel van haar!
De tekst van het lied luidt als volgt:
Niet zonder afscheid
JIj mag niet zomaar zonder
afscheid bij me weggaan
Niet zomaar stiekem, stil er tussen uit
ik wil je zien als je gaat vertrekken
Ik wil een blik voor jij je ogen sluit
geef mij die kans.......
Om je heel dicht tegen mij te houden, die warmte vast te
houden
Van jouw aanwezigheid
Ik wil jouw gezicht hebben bekeken, voordat het gaat
verbleken.
En uit mijn gezicht verdwijnt.
Jij mag niet zomaar zonder
afscheid bij me weggaan
Niet zonder dat je van me hebt gehoord
Je moet nog luisteren naar
alles wat ik kwijt wil
Naar die zin van een allerlaatste woord
Geef mij het woord.........
Om te zeggen dat ik die zin in het leven
Van je heb gekregen en nooit
meer kwijt zal zijn
Dat niets verloren gaat
van wat je mij gezegd hebt
Dat de stempel, die jij gezet hebt
Mijn hele leven blijft,
mijn hele leven blijft.
Jij mag niet zomaar zonder
afscheid bij me weggaan
Niet zonder dat je van me hebt gevoeld
De liefde die ik van je heb gekregen
En die dus ook voor dit
afscheid is bedoeld
Laat bij het afscheid van je horen
Laat mij maar praten als je zwijgt
Dat je mijn woorden nog kan horen
Dat je me ziet, als je naar me kijkt
Ik wil je warmte kunnen bieden
Als jij het koud krijgt
Ik wil niet ongezien verliezen
Ik wil wuiven als je kijkt
Je mag niet zomaar zonder
afscheid bij me weggaan
Niet zomaar stiekem stil er tussenuit
Ik wil een blik voor jij je ogen sluit.
Ik was 8 jaar toen mijn moeder aankondigde aan haar 4 kinderen dat ze een einde aan haar leven ging maken.Zo speels als ik nog was dacht ik er niet lang over na, en ging verder waar ik mee bezig was.Toen in een van de daarop volgende dagen mijn moeder echt het woord bij de daad voegde, schrok ik vreselijk. Wij kinderen stonden in de gang van ons ouderlijk huis om haar heen en keken. We stonden in de gang en keken alleen maar, niet weten wat we moesten doen..... We zagen hoeveel pijn ze had, want ze kreunde, ze werd lijkbleek, haar ogen draaide weg.................. ze stierf. Het sterven heeft denk ik niet langer dan 25 minuten geduurd.
Na haar dood heb ik haar nooit meer gezien. Want er werd ons verteld door de buren dat we niet bij de begrafenis mochten zijn. Dat vond ik heel erg moeilijk. Ik heb daar op de begraafplaats geen afscheid van haar mogen nemen. Terwijl er misschien zoveel anderen onbeduidende mensen aanwezig waren.
Ontstellend dan te bedenken dat de begrafenis op nog geen 3 kilometer van ons vandaan plaatsvond. Ik was er zeker stiekem heen gelopen als ik dat geweten had.
Ook voor mijn moeder was de zelfdoding geen keuze. Het was een gevolg van niet meer verder kunnen leven. Ze had alles gegeven wat ze aan liefde geven kon, maar ze kon niet meer verder. Daar kwam nog bij dat ze kampte met enorme schuldgevoelens van een zonde die ze in haar leven had gedaan. Mijn moeder was namelijk katholiek.
Maar was die zonde dan zo groot dat die niet door de HEERE kon worden vergeven. Was die zonde in haar leven dan zo groot dat ze daarvoor moest sterven? Ik denk van niet. Want ook ik weet nu dat welke zonde je dan ook hebt gedaan in je leven, er altijd een vergevende HEERE is. En als je met oprechte spijt naar Hem toegaat en om vergeving vraagt, Hij je altijd zal vergeven, En het maakt dan niet uit wat je hebt misdaan.
Hierdoor en door wat er de jaren daarna gebeurde was ik als kind niet in de gelegenheid de zelfdoding van mijn moeder te verwerken.
Sinds dat kerstconcert is er een proces bij mij op gang gekomen.
Via een blaadje van Achmea 'Health' kwam ik in contact met Carla den Hartog en Lea. Ik heb haar internet side bekeken en me op gegeven voor haar gespreksgroep. Ik heb samen met 5 anderen vrouwen aan een praatgroep deelgenomen. We mochten allemaal 1x ons verhaal doen. Onderling was er direct een goede band, omdat je in elkaar verhalen herkennen en erkenning vind.
Ook hoefde je jezelf niet te schamen als je moest huilen want dat deed iedereen.
Veel vrouwen zaten met min of meer schuldgevoelens. En vroegen zich af of ze de dood van hun geliefde niet hadden kunnen voorkomen. Toch werd ons gaande weg duidelijk dat onmogelijk is. De zelfdoding van iemand waar je van houd is een proces van jaren.
De valse schaamte en het schuldgevoel van de zelfdoding van mijn moeder, die mij jarenlang hadden ingesponnen, begonnen zich nu draad voor draad te ontraffelen.
Jarenlang had ik gevangen gezeten in een beklemmende angst die ik telkens had, als iemand mij probeerde lief te hebben. Die donkere nacht van herinneringspijn die ik had gezien, begon zich langzaam op te lossen. Het werd steeds lichter om me heen.
Ik kan iedereen die met de problemen van zelfdoding worstelt aanraden ook deel te nemen aan een praatgroep.
Beste lezers en lotgenoten,
Ik wil graag mijn ervaring in de praatgroep van Carla den Hartog met jullie delen
Na veel denken,zeker 1 jaar,heb ik besloten mij aan te melden bij de praatgroep van Carla den Hartog in maart 2003.
Mijn man heeft in 2000 een einde aan zijn leven gemaakt.Na een jarenlange strijd te hebben gevoerd tegen de ongeneeslijke ziekte "depressiviteit"heeft hij de strijd verloren.
Na 3jaar veel met je vrienden en familie hierover te hebben gesproken,wil je hen niet steeds lastig vallen met je verhalen.Zij willen ook wel eens iets leuks horen,maar zelf zit je er nog vol van.Je wil de dingen die je voelt delen met anderen en met wie kan dat beter als met mensen die het zelfde hebben meegemaakt.Het helpt mij om te praten,praten…………Dit heb ik in de praatgroep van Carla zeker kunnen doen en hierdoor voorlopig weer een stuk rust gekregen.Er was alle tijd en aandacht voor je.Door de verhalen van de deelnemers zie je veel erkenning en herkenning.Iedereen was heel open om zijn, haar verhaal te vertellen.Als lotgenoten begrijp je elkaar!
Het is niet alleen huilen,maar er werd ook gelachen. De onderbreking om samen soep en broodjes te eten was gezellig.Carla is een geweldige gastvrouw!
Ik ben blij dat ik heb deelgenomen aan deze praatgroep en het heeft een bijdrage geleverd aan mijn rouwverwerking.
Jolanda
ODE AAN MIJN KINDEREN EN NATUURLIJK AAN CARLA EN LEA.
Voor het eerst in mijn leven betrap ik mijzelf erop dat ik anderen benijd voor datgene wat zij wel hebben en ik ben kwijtgeraakt. Het kostbaarste bezit, je kind.
Ik heb twee zonen op de wereld gezet. Ik ben er één kwijtgeraakt, gelukkig heb ik er nog één. Voor mij nu het belangrijkste in mijn leven. Voor hem wil ik verder en probeer ik weer goed in het leven te staan. Onze contacten zijn intenser geworden. Wij hoeven elkaar niet te zeggen dat wij van elkaar houden, dat voelen wij van elkaar. Maar lieve Marcel, bij deze wil ik je zeggen, dat ik vreselijk veel van je houd, trots op je ben en blij ben met het gegeven dat je een krachtige persoonlijkheid bent. Je hebt al zoveel meegemaakt en toch als een rots blijven staan. Je vader vertrok in jullie jonge kinderjaren uit je leven en is 4 jaar geleden overleden op een dramatische wijze. Dit heeft zeker gevolgen gehad voor jullie leven.
Wat zou ik er veel voor over hebben om nog éénmaal het kind wat ik kwijtgeraakt ben, mijn Peter, te kunnen zeggen wat ik voor hem voel. Want achteraf gezien, wat je altijd achteraf pas beseft, is denk ik, dat hij het nodig had om te horen dat hij belangrijk voor mij was, dat ik onvoorwaardelijk van hem hield, dat ik trots op hem was. Je neemt zo vanzelfsprekend aan dat je kind dat allemaal wel voelt. Hij werd door andere mensen gezien als een innemende, knappe, intelligente, lieve jongen.
Wat hem de das om heeft gedaan is dat hij grenzeloos was, kwam dat door een gemis in zijn gevoelsleven tijdens zijn jeugdjaren? Dat grenzeloze had aantrekkelijke kanten voor hem, maar ook zorgelijke voor mij. Voor hem heeft het veel plezier opgeleverd. Doen waar hij zin in had en niet denken aan levert het gevaar/last op voor hemzelf. Hij heeft meer van de wereld gezien dan ikzelf. Volgens deskundigen tenminste twee levens geleid in één. Ik zou daar troost uit moeten halen, maar het is zo verdomde moeilijk als het je eigen kind betreft en hem oneindig mist.
Door een artikel geschreven over Carla den Hartog in het blad Health ben ik met haar in contact gekomen. Zij weet helaas uit eigen ervaring hoe het voelt als je kind uit het leven stapt. Zelf is ze ook een zoon kwijtgeraakt.
In eerste instantie belde ik haar op. Ze heeft 2 uur door de telefoon naar mij geluisterd. Toen stelde zij mij voor om een keer langs te komen om mijn verhaal te doen bij haar thuis.
5 uur lang heeft ze met mij gepraat. Geweldig. Zonder tegenprestatie helpt ze mensen hun leed te verzachten door een luisterend oor.
Ik ben bij haar in een groep gekomen waar ik veel herkenning heb gevonden o.a. bij een jonge vrouw die haar moeder is verloren op precies dezelfde wijze als ik mijn zoon. Ik voelde zo verschrikkelijk goed haar verdriet, dat ik haar het liefste zou willen troosten, de helpende hand bieden.
In deze groep heeft een andere vrouw, die haar moeder al op zeer jonge leeftijd is kwijtgeraakt, een prachtige cd meegenomen getiteld "Dichterbij". De teksten worden gezongen door Ralph van Manen. Voor mij breekt er een golf van tranen los bij de nummers 3, 4 en 6.
In nummer 3 "365 dagen" wordt vertaald wat mijn zoon voelde door een verloren liefde, hun samenwonen is precies op de jaarwisseling van 2001/2002 gestopt. Een jaar later is hij op de jaarwisseling 2002/2003 bij mij de deur uitgestapt met de woorden "ik ga even kijken of ik wat oude vrienden zie". Hij kwam niet meer terug en blijkt in die nacht in het water te zijn gegaan en is door onderkoeling overleden. Op 2 januari 2003 is hij gevonden.
Ik hoef aan niemand te vertellen die een kind is kwijtgeraakt wat je dan overkomt.
In nummer 4 "Niet zonder afscheid" wordt wederom prachtig vertaald dat je intens afscheid had willen nemen, maar dat is helaas aan velen niet gegund.
In nummer 6 "Met mijn ogen dicht" wordt vertaald wat je allemaal nog had willen zeggen, dat je nu niets meer kan vertellen, wat was er nog veel onbesproken en nog niet uitgelegd.
Zij bracht later cd's mee van Elly & Rikkert. Zij zingen prachtige liedjes, o.a. de nummers "Kleine Vogel", "Laatste reis" en "Rust maar", welke mij ten zeerste roerden.
Carla, je hebt mij van tevoren gezegd, dat ik herkenning en steun zou vinden als ik bij jou in een groep zou komen. Na 4 sessies kan ik zeggen dat ik inderdaad die herkenning en steun heb gevoeld. We zijn nog niet afgerond, maar ik wil nu al mijn verhaal kwijt op jouw website.
Je leeft zo verschrikkelijk met de mensen mee en geeft ze op het juiste moment een steuntje in de rug. Je wordt geassisteerd door Lea. Voor haar heb ik ook heel veel respect. Zij doet telkens weer in een nieuwe groep haar verhaal. Ook zij is een zoon verloren en heeft daar veel verdriet van.
Verder wil ik nog kwijt dat je alle mensen vreselijk verwent. 's-Morgens koffie met koek, tussen de middag heerlijke zelfgemaakte soep, daarbij lekkere belegde broodjes en in de middag fris met nog iets lekkers. Dat doe je allemaal belangeloos om de pijn een beetje te verzachten.
Vandaag ben je 71 jaar geworden . Ik vind het een hele knappe prestatie dat je een paar maal per jaar een groep begeleid op jouw leeftijd en daar ook nog eens de hele dag voor zorgt.
Het is mij een eer jou vandaag in het zonnetje te zetten door in de vroege morgen achter mijn computer te gaan zitten en dit verhaal voor jou te schrijven, met de bedoeling dat het op jouw website komt te staan.
Lieve Carla, ik wens jou nog heel veel gezonde en krachtige jaren toe.
Een hele fijne dag en heel veel liefs toegewenst van Yvonne. Zie ook: Ode aan Peter
Margreet (61): "Deze maand is het twee jaar geleden dat mijn dochter zichzelf heeft gedood. Het was een bevrijding voor haar. Niet voor ons. De bodem is onder mijn voeten weggeslagen. Ik blijf maar zitten met vragen als: hoe ben je zover gekomen? En: waarom heb ik niet kunnen helpen? Dit verdriet is te groot om te dragen. Ik ben niet meer de vrouw die ik ben geweest. Ik houd het vol voor de kleinkinderen. Mijn dochter was 38 en had twee zonen van negen en tien. Mijn man en ik zijn net een weekje met ze naar Zeeland geweest. We herdenken mama, steken een kaarsje op en bidden voor haar. De kinderen vinden het fijn als ik zeg: "Mama", je jongens doen het goed. Ze zijn ontzettend lief. Dan voelen ze de warmte die ze moeten missen. Mijn dochter hield veel van haar kinderen, maar ze kon het leven niet meer aan. Ze was heel gevoelig. Altijd bezig met dieren en plantjes en mensen die zielig waren. Ze heeft haar polsen doorgesneden en is toen naar het ziekenhuis overgebracht. Alleen haar man mocht bij haar. Dat hebben we helaas gerespecteerd. 's-Nachts heeft ze zich met de riemen van haar tas opgehangen. "Een beoordelingsfout", zei de psychiater.
Pas 's-avonds mocht ik haar zien. Ze was toen al opgebaard. Ik had haar zo graag nog in mijn armen willen houden, net als toen ze geboren was. Als mensen zeggen dat ze het toch wel had gedaan, kan ik ontzettend boos worden. Misschien had ik haar nog kunnen helpen. Ik ben zelf hoofdverpleegkundige geweest en begrijp niet dat ze zó alleen is gelaten. Toen het gebeurd was, werd ik helemaal gek. Ik zocht iemand die me kon begrijpen. Vriendinnen luisteren wel, maar snappen het machteloze gevoel niet. Ik ben drie keer bij een psycholoog geweest, maar dat hielp me ook niet echt. Mijn schoonzusje vond het telefoonnummer van een vrouw in Amersfoort. Zij begeleidt lotgenotengroepen voor mensen die iemand aan zelfdoding hebben verloren.
Eindelijk had ik het gevoel iemand me begreep. Zij heeft het zelf meegemaakt en is door hetzelfde proces gegaan. Met iedereen die haar nodig heeft, houdt ze contact. Zij verdient echt een gouden stoel in de hemel. Ik probeer de draad weer op te pakken, maar soms kan ik gewoon niet meer. Er zijn veel dingen die me aan mijn dochter doen denken. De witte rozenstruik in de tuin, die ik van haar heb gekregen, heeft nog nooit zo mooi gebloeid als dit jaar. Als ik erlangs loop, zeg ik altijd: "hoi wijfie, ik hoop dat je gelukkig bent".
19 Augustus 2003 Uitgeest.
Ik wil me even voorstellen mijn naam is Henry van der Wijst en ben in maart bij Carla den Hartog op de gespreksgroepgegaan voor nabestaanden van zelfdoding.
Zelf heb ik mijn lieve vrouw zelf gevonden op 16 december 2002. Gwenda had zich verhangen aan het traphek van de bovenste trap. Ik vond haar niets vermoedend na mijn werk. Gwenda was eerder van haar werk weggegaan omdat ze zich niet goed voelde.
Ze heeft me ongeveer twee maanden voor haar dood verteld dat ze eigenlijk niet meer wilde leven en ik was daar vreselijk van geschrokken, het liep toen ook niet lekker met haar nieuwe baan ze wilde bij haar werk van alle nieuwe werknemers de jaarcontracten niet verlengen en toen was het eigenlijk al in haar hoofd geslagen. Maar omdat ze haar toch graag op die nieuwe baan wilde houden hebben ze over haar gesproken op het hoofdkantoor en had
Gwenda hierover een gesprek met haar werkgever Achmea op Vrijdag 13 december 2002.
Ze vertelde haar goed nieuws en ze kwam mij heel enthousiast halen vanaf mijn werk.
Ook mijn collega's die haar zagen met ophalen vertelde mij toen dat ik me niet erge zorgen
Moest maken want dat ze haar al weer aardig de oude Gwenda vonden.
Daarom had ik nooit verwacht dat ze zich wat aan zou doen en ik heb het verder ook helemaal niet aan zien komen. Gwenda was altijd heel lief en vrolijk en dit had ik nooit achter haar gezocht. Omdat ik niet wist hoe ik dit moest doorleven en ik het artikel zag van Carla in het blad van Zilveren Kruis heb ik Carla direct gebeld en mijn verhaal vertelt. Carla was net als een familielid voor mij zo goed voelde het. Ze luisterde troostte me en nodigde me uit om op haar gespreksgroep te komen. Ik ben zo blij dat ik deze stap heb genomen er is zoveel herkenning en begrip onder elkaar. Ook Carla doet haar uiterste best om iedereen zo nodig een hart onder de riem te steken en op zijn of haar gemak te stellen. Carla is echt als een warme deken die over je heen valt en je veel troost en warmte bied. Ze ontvangt je helemaal gratis in haar eigen huis met koffie. Soep en broodjes. Verteld haar eigen verhaal en nodigt iedereen uit om zijn of haar verhaal te vertellen. Carla kan niemand helpen om de reden van deze dood te geven dit zal altijd een vraag voor iedereen blijven die jezelf een plek moet geven. Wel kan Carla je helpen om je in contact te brengen met lotgenoten en op die manier kunnen we elkaar een luisterend oor bieden, elkaar troosten en begrip voor elkaar hebben.
Lieve Carla ik hoop dat je nog voor heel veel mensen de steun en de kracht mag zijn die je mij hebt gegeven, Zelf zegt Carla altijd heel bescheiden dat ze maar een kleine schakel is, maar ik vind dat zij ons licht brengt in de duistere tunnel.. Ze geeft je de handvaten om je begrepen te voelen. Iedereen die twijfelt om naar de groep te gaan als je hebt ervaren hoe je er van opknapt dan ben je blij dat je je zelf die kans gegeven hebt om het te doen
Heel veel sterkte allemaal en succes Carla met je nieuwe groep
Henry van der Wijst deelnemer van groep maart 2003.
Hier mijn reactie van de praatgroep, dit kan mag ook gebruikt worden in contactrubriek.
Waarom
waarom
Er was er maar één zoals jij
zo'n mooie vrouw
zo'n lieve moeder
Waarom
waarom
Je was latijd zo zorgzaam
je zat altijd vol levenslust
je was altijd zo blij en opgewekt
jij bezat zoveel doorzettingsvermogen
en je bezat voor alle mensen om je heen zoveel liefde......
En dan ineens onverwachts ben je er niet meer, op 30 november 2002. We hadden nog zoveel plannen. Op 1 december ben je gevonden, in een bijna droge greppel. Drie meter verder was er een sloot. Ben je uitgegleden, was het een ongeluk?
We zullen dit nooit te weten komen.
Daar zit je dan met je verdriet, ongeloof n twee jongens van 14 en 17 jaar. Wat en hoe nu verder. Op 15 maart was het 1e gesprek met een groep bij Carla thui, gewoon in de huikamer, met heerlijke soep en broodjes. Iedereen heeft zijn eigen verhaal en krijgt de ruimte om te vertellen op de manier die men wilt, met of zoner muziek, wl of niet met tranen en stiltes. Men kan praten, luisteren en vragn stellen. Er is en band. Soms ook lachen. Hoe moeilijk het ook is, het was hier een warm nest, je voelt je er veilig.
Een goed hulpmiddel is het bezig zijn met je eigen verhaal op papier te zetten en een soort levensloop foto album. Centaal komt nar voren, dat alle dierbaren, lieve en zorgzame mensen zijn geweest.
Wel is het mij duidelijker geworden, dat de overgang, zowel bij mannen als vrouwen een grote rol kan spelen. Sinds kort is er een boek met de andropauze van mannen. Ook mannen worden ouder van Robert S.Tan. Iedereen bedankt.
Koos
Lieve lezer,
Nu het bijna één jaar geleden is dat ik mij lief Jan door zelfdoding heb verloren, spookt alles deze dagen weer door mijn hoofd. Regelmatig zie ik weer die vreselijke beelden voor me hoe ik hem vond. Dan stokt mijn adem en kan ik het nog steeds niet geloven dat het de waarheid is.
Mijn Jan maakt nog steeds zo'n groot onderdeel uit van mijn leven, dat het voelt alsof alles pas vorige week is gebeurd.
Ik heb, denk ik, mijn leven wel weer aardig op de rails, maar heb het gevoel dat ik nooit meer echt blij kan en zal zijn. Ik weet natuurlijk wel dat ik er de tijd voor moet nemen, maar het valt om de donder niet mee om de draad weer op te pakken.
De lotgenotengroep van Carla den Hartog heeft zeker geholpen bij het verwerkingsproces. Het voelt goed dat je daar hardop mag zeggen hoe je worstelt met je gevoelens bij het verliezen van je partner door zelfdoding. Gevoelens van verdriet, boosheid, onbegrip, maar ook berusting mogen daar aan de orde komen. Ook het horen van de verhalen van andere lotgenoten werkt zalvend. Maar ik besef dat het nog heel lang gaat duren voor dat ik m'n "oude" leventje weer een beetje terug heb.
Met een gedeelte uit het gedicht Funeral Blues van W.H. Auden (vertaling van Willem Wilmink) wil ik aangeven hoe ik me met mijn Jan verbonden voelde:
Hij was mijn Noord, mijn Zuid, mijn West en Oost
Hij was al mijn verdriet en al mijn troost
Mijn nacht, mijn middag, mijn gesprek, mijn lied
Voor altijd dacht ik, maar zo was het niet
Ik wens mezelf en anderen die net zo worstelen als ik veel geduld en sterkte toe.
Liefs van Lia